Basis gegevens
  [referenties:
voor VWO: Binas
voor techniek: Polytechnisch handboek]

Thermische
eigenschappen		 Soortelijke warmte Warmte geleiding smelt temperatuur smeltwarmte
metalen  J·kg-1·K-1 W·m-1·K-1 K 103 J·kg-1
Aluminium 880 237 933 397
Brons (90% Cu, 10% Sn) 380 190 1280  
gietijzer 500 60 1450  
goud 129 318 1337 66
lood 128 35,3 601 25
messing 380 120 1170  
nichroom   13    
soldeer zacht 176 80 490  
soldeer hard        
staal (99% Fe 0,8%C) 480 50 1630  
ijzer 460 80,4 1808 276
zilver 240 429 1234 105
zink 386 116 693 107

Materiaal Soortelijke warmte Warmte geleiding smelt temperatuur smeltwarmte
vaste stoffen  J·kg-1·K-1 W·m-1·K-1 K 103 J·kg-1
cement 900 - 1100 0,2 - 20    
gips 800 - 100 1,3    
glas 800 0,93 1000  
eiken hout 2390 0,3 - 0,5    
vurenhout 2720 0,3 - 0,5    
kurk 17-21 0,05-0,11    
marmer 880 2 - 4    
plexiglas /perspex 1500 1,9 ≈ 600  
polyetheen 2200 0,23-0,29 ≈ 600  
porselein 800 1,0 - 1,7 1900  
pvc 1000-2000 0,16 ≈ 540  
baksteen 750 0,5 - 1,0    
ijs 2200 2,1 273  
droog zand 800 1    

Verbrandingswarmte    
Vastestoffen 106·J·kg-1  
steenkool 29  
bruinkool 21  
hout (droog) 16
turf 11  
papier 13  
     
vloeistoffen bij 20 °C 109 ·J·m-3 bij 20°C  
stookolie 40  
diesel 36  
benzine 33  
alcohol (ethanol) 22  
spiritus 18  
     
Gassen 106· J·m-3
bij 0°C p = p0		  
butagas 110  
propaan 93,8  
Aardgas (groningen) 32  
Waterstof 10,8  


Mechanische eigenschappen dichtheid
 elasticiteitsmodulus lineaire uitzettingscoëfficiënt  
metalen 103
kg·m-3		 10-9  Pa 10-6  K-1  
Aluminium 2,7 71 23,2  
Brons (90% Cu10% Sn) 8,9 100 19  
gietijzer 7,3 100 11  
goud 19,3 79 14  
lood 11,4 15 28,9  
messing 8,5 100 21  
nichroom 8,2   13  
soldeer zacht 9,0 0,045 23  
soldeer hard        
staal 7,8 200 12  
ijzer 7,9 220 11,7  
zilver 10,50 77 19,2  
zink 7,1 93 29,7  

Materiaal dichtheid
 elasticiteits-modulus lineaire uitzettings- coëfficiënt  
vaste stoffen 103·kg·m-3 109  Pa 10-6  K-1
cement 1,5 - 2,4 20 - 40 10 - 12  
gips 2,32   25  
glas 2,5 - 2,6 50 - 100 8 - 9  
balsa-hout 0,15   5 - 50  
eiken hout 0,78 11 3 - 5  
vure-hout 0,58 10 - 20 5  
kurk 0,20-0,35      
marmer 2,7 40 - 50 12  
plexiglas /perspex 1,2 2,5 - 3,5 80  
polyetheen 0,93 0,5 180  
porselein 2,4 70 - 80 2 - 5  
pvc 1,3 2,5 - 3,5 150 - 250  
rubber 1,2 - 1,6 10-3 - 10-4 200  
baksteen 1,6 - 1,9 10 - 20 3 - 9  
ijs (bij -4 °C) 0,917 3 50  
droog zand 1,6      
         

  dichtheid bij 20°C kubieke uitzettingscoëfficiënt
vloeistoffen 103·kg·m-3 10-3 ·K-1
zeewater (3%zout) 1,024  
water 0,998 0,21
stookolie 0,95  
olijfolie 0,92 0,72
alcohol 0,80 1,1
benzine 0,72 1,0
     

  dichtheid bij 20°C  
gassen  kg·m-3  
CO2 1,986  
lucht 1,293  
CO 1,25  
waterdamp 0,598  
Helium 0,178  
waterstof 0,09  
     



Windsnelheden (definities volgens KNMI)
windsterkte volgens Beaufort omschrijving Windsnelheid op 10 meter boven zeeniveau
m·s-1  		Omschrijving "gemiddelde"  aan de grond waarmee we rekenen in de voorbeelden
0 windstil 0 rook stijgt vrijwel recht omhoog  
1 zwakke wind 0 - 3 rook geeft windrichting aan bladeren bewegen 1
2        
3 matige wind 3 - 8 bladeren en twijgen bewegen voortdurend 5
4     twijgen en takken bewegen, stof en papier waait op  
5 vrij krachtige wind 8 - 11 gebladerde takken zwaaien 9
6 krachtige wind 11 - 14 grote takken bewegen, wind fluit en zoemt 12
7 harde wind 14 - 17 Bomen bewegen, wind is hinderlijk 15
8 stormachtige wind 17 - 20 twijgen breken af, lopen wordt bemoeilijkt 18
9 storm 20 - 24 lichte schade, dakpannen waaien af 22
10 zware storm 24 - 28 ontwortelde bomen, aanzienlijke schade 26
11 zeer zware storm 28 - 32 uitgebreide schade 34
12 orkaan > 32 ernstige verwoestingen  


Eenheden
grootheid   eenheid basis eenheden andere eenheden
Kracht F N (newton kg·m·s-2 1 kgf (kilogramkracht) = 9,81 N
Energie
Arbeid
Warmte		 E
W
Q		 J (joule) N·m= kg·m2·s-2 1 cal (calorie) = 4,186 J
1 kWh (kilowattuur) = 3,6 x 106 J
Vermogen P W (watt) J·s-1 = kg·m2·s-3 1 pk (paardenkracht) = 736 W
Druk P Pa (pascal) N·m-2= kg·s-2·m-1 1 atm (atmosfeer) = 1 bar = 105 Pa
1 mmHg = 1 torr (torricelli) = 133,3 Pa
Elektrische
potentiaal 		V V (volt) kg·m2·s-3·A-1  
Elektrische lading Z C (coulomb) A·s 1 Ah (ampère·uur) = 3600 C
Elektrische weerstand R W (ohm) V·A-1
  = kg·m2·s-3		  
Capaciteit C F (farad) A·V-1·s
 =A2·s4·m-2··kg-1		  
Magnetische inductie B T (tesla) V·s·m-2
 =  kg·s-2·A-1		  
Magnetische veldsterkte H A·m-1     1 Oe (oersted) = 79,6 A·m-1
Zelfinductie L H (henry) A-1·V·s
 = kg·m2·s-1·A-2		  

Schaalvergroting
kilo mega giga tera peta exa
k M G T P E
´103 ´106 ´109 ´1012 ´1015 ´1018

Schaalverkleining
milli micro nano pico femto atto
m m n p f

a 
´10-3 ´10-6 ´10-9 ´10-12 ´10-15 ´10-18
Opm: 1 Å (ångstrom) = 10-10 m = 0,1 nm
   
   

   
   
   


AhaFysica